Στο προηγούμενο μέρος, σταθήκαμε στη συμμετοχική διαδρομή του HeritACT στην Ελευσίνα: στο πώς η πόλη θυμήθηκε, αφηγήθηκε και επαναπροσδιόρισε την πολιτιστική της κληρονομιά μέσα από συλλογικές διαδικασίες. Σε αυτό το δεύτερο μέρος, περνάμε στα αποτελέσματα αυτής της διαδρομής και στο αποτύπωμα που άφησε το έργο στην καθημερινότητα της πόλης.
Μετά από μια πολυεπίπεδη συμμετοχική διαδρομή, το HeritACT στην Ελευσίνα άφησε πίσω του κάτι απτό: παρεμβάσεις, εργαλεία, ψηφιακές εφαρμογές και, πάνω απ’ όλα, μια διαφορετική σχέση της κοινότητας με την πολιτιστική της κληρονομιά. Το ερώτημα πλέον δεν ήταν μόνο πώς συμμετείχε η πόλη, αλλά τι κράτησε στα χέρια της την επόμενη μέρα.
Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ότι τα αποτελέσματα αυτά δεν παραδόθηκαν στην πόλη ως έτοιμες λύσεις. Διαμορφώθηκαν μέσα στην πόλη και μαζί με την πόλη, με μια κοινότητα που λειτούργησε ως ενεργός συντελεστής και όχι ως παθητικός αποδέκτης.
Σήμερα, η Ελευσίνα παραλαμβάνει αποτελέσματα που δοκιμάζονται στην καθημερινότητα:
Αυτό που κάνει τα παραπάνω να ξεχωρίζουν, είναι ότι δεν “παραδόθηκαν” στην πόλη ως έτοιμες λύσεις. Δουλεύτηκαν μέσα στην πόλη και μαζί της -με μια κοινότητα που λειτούργησε ως ενεργός συντελεστής.
Στις καταληκτικές εκδηλώσεις, η πόλη είδε τη διαδρομή της συμπυκνωμένη σε μια σειρά στιγμών. Ξεκινώντας από την Τελική Γενική Συνέλευση των εταίρων του έργου, με ανασκόπηση της πορείας και των επόμενων βημάτων. Συνεχίζοντας με το Open NEB Day, με πανευρωπαϊκή υβριδική συμμετοχή και τρεις στρογγυλές τράπεζες πάνω στις αξίες του New European Bauhaus. Και, τέλος, με μια ημέρα αφιερωμένη στην κοινότητα: ανοιχτή παρουσίαση αποτελεσμάτων, θεματικός περίπατος στο παραλιακό μέτωπο και συμμετοχική συν-εγκατάσταση κινητών επίπλων στο Αναψυκτήριο.
Το τριήμερο ολοκληρώθηκε με μια δράση Projection Mapping στην Πλατεία Γενοκτονίας Ελληνοποντίων, παρουσιάζοντας μια μικρού μήκους ταινία κινουμένων σχεδίων εμπνευσμένη από συμμετοχικά εργαστήρια στην Ελευσίνα και τη Μπαλινά, ενώ παράλληλα η Έκθεση HeritACT στο Σινέ Ελευσίς παρέμεινε επισκέψιμη για μια εβδομάδα μετά το πέρας των δράσεων, έως τις 5 Φεβρουαρίου 2026.
Μέσα σε όλα αυτά, η βράβευση των μαθητών και μαθητριών ήταν ίσως η πιο συμπυκνωμένη εικόνα του έργου: ένα «ευχαριστώ» όχι μόνο για τη συμμετοχή, αλλά για το ότι έδειξαν πως η νέα γενιά μπορεί να μετατρέψει το βάρος του παρελθόντος σε δημιουργικότητα.
Και κάπως έτσι, το HeritACT έκλεισε όπως ξεκίνησε: ως έργο που έγινε μαζί με την πόλη.
Οι αριθμοί αυτοί δεν λειτουργούν απλώς ως απολογισμός. Αποτυπώνουν το εύρος μιας διαδικασίας που ενεργοποίησε σχολεία, συλλογικότητες, δομές της πόλης, επαγγελματίες, πολίτες διαφορετικών ηλικιών και, τελικά, ένα ολόκληρο οικοσύστημα συμμετοχής.
Ευχαριστούμε θερμά τους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές και τις μαθήτριες των Δημοτικών και Γυμνασίων της πόλης, τους Συλλόγους Γονέων και Κηδεμόνων, τα μέλη των Α΄ και Β΄ ΚΑΠΗ, τους Συλλόγους της πόλης και τα μέλη τους, τη Φωτογραφική Λέσχη, τη Φιλική Φωλιά, το Εργατικό Κέντρο Εργατοϋπαλλήλων Ελευσίνας και Δυτικής Αττικής (Ε.Κ.Ε.Δ.Α.), το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΕΠΕΑ Ελευσίνας), την ομάδα Cultterra, τους Προσκόπους Ελευσίνας, καθώς και όλες και όλους που πήραν μέρος στο HeritACT.
Η συμβολή όλων -μέσα από συνεντεύξεις, ερωτηματολόγια, παραχώρηση αντικειμένων, φωτογραφικού και έντυπου υλικού, αλλά και τη συμμετοχή σε εργαστήρια συν-αναγνώρισης, συν-οραματισμού και συν-σχεδιασμού ψηφιακών και αρχιτεκτονικών λύσεων- υπήρξε καθοριστική. Χάρη σε αυτή τη συλλογική προσπάθεια, το έργο μπόρεσε να υπηρετήσει τον στόχο του: την επανενεργοποίηση τόπων πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελευσίνας με τρόπο συμμετοχικό, βιώσιμο και ουσιαστικό.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες στους εταίρους του έργου: Πανεπιστήμιο Πατρών, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Πανεπιστήμιο του Δουβλίνου, Institute for Advanced Architecture of Catalonia (IAAC), Δήμο Ελευσίνας, Mayo County Council, Comune di Milano, Ideas For Change, THINGS, Stefano Boeri, European Network of Cultural Centres, ACT, LAND.